تشخیص ضایعات دهانی و آنومالی های دندانی با استفاده از رادیوگرافی CBCT

  • khademi 
تصویر رادیوگرافی cbct
عکس رادیوگرافی cbct دندان
cbct

موفقیت در درمان بیماری ها و ضایعات دهانی، دندانی و فکی؛ تنها در صورتی میسر است که دندانپزشک بتواند با اتکا به تجربیات خود و بهره گیری از منافع ناشی از ابزار های پاراکلینیکی، که از مهمترین آنها رادیولوژی است، بیماری و ضایعه عارض بر بیمار را شناخته و به تشخیص صحیح آن بپردازد. رادیوگرافی های پانورامیک ( CBCT )، که یکی از مهمترین فاکتورها در تشخیص انواع بیماری ها و ضایعات دهانی و آنومالی های دندانی هستند؛ یکی از این ابزارهای خاص و فوق العاده ی پاراکلینیکی است و استفاده از این تکنولوژی می تواند، به تشخیص زودهنگام این بیماری ها و درمان آنها کمک های فراوانی نماید.

رادیوگرافی CBCT و مزایای آن

رادیوگرافی پانورامیک CBCT؛ روشی ساده، سریع و مطمئن برای نشان دادن کل دندانها و ساختار آنهاست و دندانپزشک با کمک این نوع رادیوگرافی می تواند به آسانی به نمای صحیح و وسیعی از دندانها و فکین بیمار دست پیدا نموده و به بررسی وضعیت تکاملی دندانها، مشکلات دهانی، دندانی و استخوانی بیمار پرداخته و در صورت وجود ضایعات احتمالی؛ بیمار را از وجود آنها آگاه نموده و در صورت نیاز بیمار را به مسیر درمانی صحیحی راهنمایی نماید.

مورد استفاده ی این تکنولوژی معمولا در شرایطی است که دندانپزشک با کمک نتایج حاصل از این رادیوگرافی؛ قصد تشخیصی در مورد یک بیماری یا ضایعه دهانی، دندانی و فکی را داشته باشد و نیازی به نتایجی همچون فیلم های داخل دهانی با کیفیت و وضوح بالا وجود نداشته باشد.

دستگاه رادیوگرافی CBCT با امکان تنظیم پوزیشن های مختلف و ایجاد تغییرات دلخواه در میزان نور، میزان اشعه گاما و کنتراست و… می تواند با ارائه نتایج قابل اطمینان؛ به دندانپزشک در زمینه تشخیص ضایعات کمک های شایانی را بنماید.

از جمله مهمترین مزایای بهره گیری از رادیوگرافی CBCT می توان به اختصار به موارد زیر اشاره کرد:

  • مشاهده ساده تر ضایعات دهانی، دندانی و فکی
  • پوشش وسیع استخوانهای تمام نواحی فک وصورت
  • معاینه و تشخیص ساده تر مشکلات دهانی، دندانی و فکی با استفاده از نتایج این رادیوگرافی
  • دوز کمتر اشعه
  • امکان مشاهده و تشخیص ضایعات و مشکلات اتفاقی در نتایج این رادیوگرافی
  • امکان استفاده راحت تر از این تکنولوژی در بیماران ناتوان جسمی
  • هزینه کم در کنار سرعت بالای رادیوگرافی
دستگاه تهیه cbct

انتخاب CBCT ؛ تاثیر اشعه بر بیمار

از آنجایی که تاثیر اشعه یونیزان بر روی سلامت بیمار؛ امری غیر قابل انکار است، باید توجه داشت که انجام راديوگرافی تنها زمانی باید مد نظر قرار بگیرد که بتواند فواید بالقوه و مفیدی از نظر بالینی داشته باشد. به همین دلیل روش های به کار گرفته شده جهت تشخیص ضايعات و انتخاب روش مناسب از بین آنها، به دلیل وجود روش های متنوع و متفاوت تشخیصی، همواره در بین متخصصین امر مورد مجادله است.

اهمیت این مجادلات زمانی روشن تر می شود که بدانیم بر اساس نتايج تحقیقات؛ افزايش راديوگرافی های دندانی منجر به افزايش بروز تومورهای تیروئید، غدد بزاقی و مغز می شود.

در نتیجه موارد گفته شده اولین قدم در کاهش میزان دوز اشعه ای که به بیمار می رسد، تجويز صحیح راديوگرافی است. در واقع دندانپزشکان لازم است به منظور مديريت صحیح در بیماران مبتلا به ضايعات دندانی و طراحی روش مناسب درمانی از روشهایی برای رادیوگرافی بهره ببرند که علاوه بر حفظ سلامت بیمار تا حد امکان؛ به بهترین و کاملترین نتیجه، برای تشخیص مشکلات و ضایعات دهانی، دندانی و فکی دست پیدا نمایند و استفاده از تکنیک رادیوگرافی پانورامیک به واسطه دارابودن یکی از کمترین میزان دوز اشعه، سهولت دسترسی به نمای صحیح و وسیعی از دندانها و فکین بیمار، وضعیت تکاملی دندانها، مشکلات دهانی، دندانی و استخوانی وی و نمایاندن ضایعات احتمالی می تواند یکی از بهترین انتخابها باشد.

تصویر رادیوگرافی دندان

تشخیص ضایعات و آنومالی های قطعی و احتمالی با استفاده از CBCT

ضایعات و آنومالی های پاتولوژیک دهانی، دندانی و فکی؛ در اغلب موارد می تواند ناشی از عوامل شیمیایی، فیزیکی و محیطی تاثیر گذار بر زندگی بیمار، وراثت، جهش های ژنتیکی یا متابولیکی و … در بیمار باشد. بسیاری از این دست ضایعات؛ در واقع مشکلاتی هستند که در طول زندگی بیمار، ممکن است ناشناخته باقی بماند و با وجود اعمال تاثیرات بر روند زندگی بیمار؛ هرگز تشخیص داده نشود اما به طور تصادفی و هنگام انجام رادیوگرافی های CBCT شناسایی شده و همین موضوع می تواند اهمیت و ارزشمندی استفاده از این نوع رادیوگرافی را در تشخیص یافته های اتفاقی مشخص تر نماید.

از جمله مهمترین آنومالی های دندانی قابل تشخیص با CBCT می توان به؛ دندان اضافی، دندان غایب، ماکرودونشیا، میکرودونشیا، جابجایی یا ترانس پوزیشن، فیوژن، ژمیناسیون، تارودانتیسم اشاره نمود. همچنین میزان پیشرفت تحلیل استخوان و از دست رفتن اتصال بافت های پريودنتال که بخش مهمی از روند پاتولوژيکی است، با کمک CBCT قابل تشخیص است.

با توجه به این موضوع که برخی از ضایعات بدون علامت بوده و گاها بسیاری از آنها حتی نیاز به درمان خاصی ندارند؛ استفاده از تصاویر این نوع رادیوگرافی به دندانپزشک کمک می نماید تا؛ ضایعات احتمالی را شناسایی نموده، در صورت نیاز به درمان در ضایعات آسیب رسان برای درمان آنها اقدام نموده و در صورت عدم نیاز به درمان؛ با شناخت ضایعه مذبور از اقدام به درمانهای غیر ضروری ممانعت به عمل آورد.

منابع این مقاله :

http://dspace.tbzmed.ac.ir:8080/xmlui/bitstream/handle/123456789/59249/thesis.pdf?sequence=3

http://journal.rums.ac.ir/browse.php?a_id=5050&sid=1&slc_lang=fa&html=1

http://jrds.ir/article-1-554-fa.pdf

https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/0300571295000550

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *